Over mazout

Wat is mazout?

Mazout, ook stookolie of huisbrandolie genoemd, is een fossiele brandstof op basis van ruwe aardolie.

Ruwe aardolie kan op zich niet gebruikt worden als verwarmingsbron. Daarvoor is raffinage nodig, een complexe werkwijze van distillatie en andere processen. Het resultaat zijn producten zoals aardgas, kerosine, benzine, diesel, oplosmiddelen zoals whitespirit, bitumen, was en mazout.

De moleculaire samenstelling van mazout kan lichtjes variëren naargelang de herkomst van aardolie.  Mazout bestaat gemiddeld uit:

  • 86 % koolstof
  • 13 % waterstof 
  • zwaveldeeltjes
  • stikstof
  • en sporen van zuurstof

Mazout heeft als product een eigen wettelijke norm in België (NBN-norm). Naast de wettelijke vereisten wat betreft de samenstelling zijn er nog andere verplichtingen zoals de kleur en de merkstof voor fiscale doeleinden. Mazout ziet eruit als een rode vloeistof. Voor kwisliefhebbers: aan een temperatuur van 15°C schommelt de dichtheid van stookolie tussen 830 en 870 kg/m³. 

Evolutie zwavelgehalte

Evolutie zwavelgehalte in mazout

Het zwavelgehalte van mazout is de afgelopen jaren spectaculair gedaald dankzij technologische innovatie. Stookolie wordt dus alsmaar milieuvriendelijker. 

Wist u dat het zwavelgehalte in mazout in 50 jaar tijd gedaald is met 99,3 %? 

De aardolievoorraden

De aardolievoorraden

De olievoorraden zijn helemaal nog niet uitgeput. Meer nog, de ramingen worden telkens weer naar boven bijgesteld. Er worden namelijk regelmatig nieuwe olievelden ontdekt en nieuwe exploitatietechnieken.  De wereldolievoorraad bedroeg in 2015 wel 239 miljard ton. Ruim voldoende dus voor meerdere generaties. De rol van mazout is nog lang niet uitgespeeld: meer dan ooit is mazout een brandstof voor de toekomst.

Is mazout ontvlambaar?

Niet onder 55°C!

Wanneer brandstoffen verwarmd worden, komen er dampen vrij. Vanaf een bepaalde temperatuur vormen die bij contact met de lucht een gasmengsel dat ontvlambaar is in de buurt van vuur. Voor mazout bevindt dit punt zich tussen 55 en 120°C. Dit noemen we het vlampunt.

Mazout is dus een stabiel product zonder risico.

Wat is de calorische waarde van mazout (en van andere verwarmingsstoffen)? 

De calorische waarde, ook verbrandingswarmte genoemd, is de energie die vrijkomt in de vorm van warmte (per massa-eenheid). Het is dus de maximale warmte die vrijkomt per liter, kilo of Nm³ brandstof.

Volgende tabel geeft de calorische waarde weer van de belangrijkste brandstoffen zoals die meestal op de factuur van leveranciers staat:

 

Brandstof Calorische waarde (Hs) per kg, liter of Nm³
Mazout normaal 10,641 kWh/liter
Mazout extra 10,648 kWh/liter
Propaan 7,279 kWh/liter
Arm aardgas 9,769 kWh/Nm³
Rijk aardgas 11,944 kWh/Nm³
Elektriciteit 1 kWh = 1 kWh
Pellets  5 kWh/kg

Voor dezelfde hoeveelheid warmte geldt dus: 

  • 1 liter mazout normaal = 1,46 liter propaan (10,641/7,279) 
  • 1 liter mazout normaal = 2,12 kg pellets (10,641/5)
  • 1 liter mazout normaal = 10,641 kWh aardgas

Lees ook ons artikel ‘Hoe vergelijk ik de verbruikskosten van verschillende brandstoffen voor mijn verwarming?'

Hoe vergelijk ik de verbruikskosten van verschillende brandstoffen voor mijn verwarming? 

De verwarmingskosten berekenen is op zich niet ingewikkeld. Om energiebronnen onderling te kunnen vergelijken, moeten we eerst wel een paar zaken omrekenen. 

De grootste moeilijkheid zit hem in het feit dat de brandstofprijzen uitgedrukt worden in verschillende eenheden (liter, kg, kWh), dat de prijzen schommelen en dat een kilo pellets niet zo veel warmte vrijgeeft als een liter mazout. Het internet wemelt trouwens van de foute informatie en de achterhaalde cijfers.

Zo maken we de berekening voor een concreet voorbeeld:

Voorbeeld:  Ik verbruik 2000 liter mazout per jaar. Is in mijn geval aardgas financieel interessanter dan mazout?

1. Hou rekening met de calorische waarde van de brandstoffen

Zoals uitgelegd in het artikel ‘Wat is de calorische waarde van mazout (en van de andere brandstoffen)?’, komt bij elke brandstof een andere hoeveelheid warmte vrij. De eerste stap in de berekening is dus een vergelijkbare basis zoeken, door het jaarlijks verbruik te herleiden naar kWh. 

Ik weet dat een liter normale mazout 10,641 kWh vrijgeeft (zie tabel in bovengenoemd artikel). Mijn jaarlijks verbruik van 2000 liter mazout komt dus overeen met 21282 kWh (10,641 kWh x 2000 l = 21282 kWh). Om energieprijzen te vergelijken, baseer ik me dus best op een jaarlijks verbruik van 21282 kWh aardgas.

 

2. Hou rekening met de aankoopprijs van de brandstoffen

Wie zijn jaarlijks verbruik kent, kan dat verbruik vermeningvuldigen met de aankoopprijs. 

We nemen een gemiddelde prijs van 0,5 €/l voor mazout en 0,05 €/kWh voor aardgas (prijs kan schommelen naargelang de regio en de abonnementsformule). Dat geeft:

Mazout: 2000 liter x 0,5 €/l = 1000 €

Aardgas: 21282 kWh x 0,05 €/kWh = 1064,1 €

 

Besluit: de jaarlijkse verbruikskosten voor mazout en aardgas zijn haast identiek. De prijs van mazout of aardgas kan lichtjes dalen of stijgen en de balans doen overhellen naar de ene of andere kant. 

 

Mazout inruilen voor aardgas staat in geen geval synoniem met besparen. Door een stookolieketel te vervangen door een recent model bespaar je evenveel als met een nieuwe aardgasketel!

Wat is het verschil tussen klassieke mazout en mazout extra? 

Er bestaan verschillende types mazout op de Belgische markt:

  •  ‘Klassieke’ of ‘normale’ mazout wordt vaak gewoon mazout genoemd. Het is huisbrandolie met een laag zwavelgehalte – 50 ppm (deeltjes per miljoen of mg per kg). De officiële benaming voor de Belgische norm (NBN T 52-716) is ‘huisbrandolie type B’. Dit type mazout kan gebruikt worden in alle ketels.
  • Mazout ‘extra’ is huisbrandolie met een zeer laag zwavelgehalte – 10 ppm. De officiële benaming voor de Belgische norm (NBN T 52-716) is ‘huisbrandolie type A’. Dit type mazout bevat haast geen zwavel, waardoor er bij verbranding nauwelijks zwaveldioxide (SO2) vrijkomt. Lees ook: artikel over de voordelen van een lager zwavelgehalte in mazout.
  • Mazout met additieven: de afgelopen jaren hebben de grote merken sterk op technologische innovatie ingezet. Door middel van additieven willen ze bepaalde eigenschappen van mazout optimaliseren.

Voornaamste voordelen van mazout met additieven:

  • Betere verbranding (betere verpulvering waardoor het verwarmingslichaam minder snel vuil wordt, lager verbruik en lagere uitstoot)
  • Minder geurhinder bij levering van het product
  • Actieve bescherming van de verwarmingsinstallatie door het gebruik van corrosiewerende elementen die de voorraadtank en de toevoerleidingen beschermen
  • Stabielere voorraad dankzij betere resistentie tegen lage temperaturen, tegen veroudering van het product of tegen de vorming van een emulsie in contact met water

Wie bepaalt de prijs van mazout? 

In België wordt de mazoutprijs geregulariseerd door de regering. Elke werkdag bepaalt de FOD Economie de officiële prijs van aardolieproducten zoals benzine, diesel, mazout en diesel extra. Dat is de maximumprijs waaraan een leverancier een aardolieproduct mag verkopen aan de consument.

De officiële prijs van mazout wisselt volgens verschillende factoren, zoals de waarde van ruwe aardolie op de internationale markten, de koers van de dollar, de maximale brutomarge van de leveranciers en een geheel van taksen, bijdragen en accijnzen.

Deze wetgeving heeft enerzijds tot doel om de bevoorrading van het land en van de consumenten te garanderen en anderzijds om de consument te beschermen tegen grote, plotse prijsschommelingen. Het mechanisme dat de wetgever oprichtte via de ‘Programmaovereenkomst’ streeft dus naar stabielere prijzen.

Met deze formule wordt de officiële prijs van mazout vastgelegd op basis van de gemiddelde prijs voor een ton geraffineerde aardolie in de voorbije twintig dagen.  Te sterke prijsschommelingen worden zo afgevlakt.

Bekijk hier de evolutie van de officiële mazoutprijzen.